بی مهری به مسکن مهر؛ وضعیت پروژه مسکن ارزان قیمت برای اقشارکم درآمد در بوکان

* حامد قدرتی/ روزنامه نگار
مسکن مناسب نه سرپناه، بلکه یکی از حقوق اساسی انسان ازبدو تولد تا روز مرگ بوده و هست و اساساً تمدن بشری زمانی رنگ و بو گرفت که اولین سرپناهها توسط انسان ساخته شد و انسانها توانستند خود را با داشتن مسکن در برابر تهدیدات و حوادث مختلف تا اندازه ای که تکنولوژی و تواناییشان مقدور بود حفظ کنند.
امروز و پس از هزاران سال از تمدن بشری و فراز و نشیبهای بشر در ارتقاء سطح توانمندیهایش برحسب نیازها اکنون هم مسکن و مشکلات تبعی آن برزندگی انسانها سایه افکنده و مزید بر علت مشکلات عدیده انسان عصرتجدد و تمدن که علیرغم غلبه بر بسیاری موانع ولی خود هم برسر ادامه خود مانع تراشی می نماید و بحران مسکن یکی ازاین موانع است.
سازمان علمی و فرهنگی یونسکو سال ۱۹۹۹را سال حمایت از بی خانمانها نامگذاری نمود .
درجهانی که اکنون ما به عصر پیشرفت و نانو می شناسیم حدود یک میلیارد نفر بی سرپناه یا فاقد هر نوع مسکنی وجوددارد. ۸۰۰میلیون از آب آشامیدن و لو بی کیفیت محروم اند. روزانه ۸۰هزارکودک بر اثرسوء تغذیه جان می دهند، واکنون این معضلات نه تنها توسط پیشرفتهای علمی حل نشده بلکه تشدید هم گردیده و بحران مسکن هم از این قاعده مثتثنی نیست. درکشورهای با فرایند رو به رشد مهاجرت روستا شهری معضل مسکن بس پیچیده وحاد است و ایران هم از زمره این کشورها می باشد.
سالهاست، شعار دولت تأمین مسکن استاندارد و ارزان قیمت برای مردم است و حتی در قانون اساسی، دولت مکلف به این مهم است اما موانع عدید ای هنوز درتحقق این مهم وجوددارد به نوعی که رشد جمعیت، رکود اقتصادی ، بیکاری وکاهش قدرت خرید خانوارها نمونه ای ازآنهاست.
درشهرهای مهاجرپذیر مشکل مسکن حادتراست و بوکان هم یکی ازاین شهرهاست.
دولت دهم پروژه مسکن مهر را برای اقشارکم درآمد به عنوان راهی درتحقق عدالت و رفاه اجتماعی برگزید هرچند این طرح درکل مطلوب بود اما در بسیاری موارد خالی از عیب و نقص نبود.
نحوه هزینه اعتبارات بانکی و وصول اقساط در بیشتر موارد اندیشه مسکن ارزان قیمت را دور از ذهن می سازد.
ابتد اقرار بود فقط با پرداخت چیزی حدود۷ میلیون تومان افراد کم درآمد صاحب مسکن شوند، ولی شیوه نادرست شروع پروژه و سلیقه ای عمل نمودن اعضای هیأت مدیره و بعضاً ناکارآمدی تعاونی های بنام مسکن مهر به دلیل وجود یک ساختار مشخص کار و زمانبندی هماهنگ و یکپارچه موجب گردید قیمت تمام شده مسکن مهر چندین برابر حدود تخمینی و مبالغ مصوب باشد و همین امردرکنار سود مشارکت بالای بانکهای عامل و عدم قسط بندی وامها و نرخ سود متفاوت بانکهای عامل اکنون درکنار بلاتکلیفی تملک و مالکیت مزید بر مشکلات افرادکم درآمد ساکن درمساکن مهر است.
درآمد برخی خانوارها درحد اقساط ماهیانه تعیین شده بانکهاست. درکنار این فشار مضاعف اقتصادی نبود یک قانون مدون درمورد نحوه اداره مجتمع های مهر و مدیریت خدمات زیربنایی آنها از قبیل تأسیسات و خدمات شهری چهره ای بسیار بد ازاین تجربه ملی در بوکان به دست داده است.
پایین بودن سطح نظافت و بهداشت درکنار نا آشنایی یا بهتر بگوییم عدم رعایت مقررات آپارتمان نشینی ازطرف برخی ساکنین و…. کار را به جایی رسانده است که روزبه روز دافعه سکونت در مساکن مهر بیشتر و استهلاک ساختمانها افزایش و هدر رفتن سرمایه های ملی بیشتر.
کیفیت پایین مصالح بکار رفته و توکاری های بسیار بی کیفیت هم قابل چشم پوشی نیست.
فقدان فضای سبز، خیابان باریک و غیراستاندارد و حادثه خیز در کنارکمبود مسجد و فضای آموزشی مزید بر علت دوری ازسکونت در مسکن مهر بوکان است.
اکنون سؤال اساسی این است چه کسی جوابگوی پایین آمدن کیفیت زندگی و نارسایی خدمات درمسکن مهر بوکان است!؟
اگر مدیریت توانمند و یک چاره اساسی برای مسکن مهر نشود تبعات اجتماعی و معضلات تبعی آن می تواند فرهنگ عمومی را با سؤال مواجه سازد.
درحقیقت مسکن مانند کاشت یک نهال است که شایدکاشتن آن سخت نباشد اما نگه داشت آن بسی پر هزینه تر است.
اکنون که همه اذعان دارند مانند بسیاری از طرحهای موجود در این مملکت کپی برداری از یک تجربه درکشوری دیگر و باشرایط خاص آنجا بود و انتظارمی رفت موفق هم نباشد اما خودکرده را چاره نیست و باید شهرداری ومسکن وشهرسازی برنامه ای برای اداره این مجتمعها داشته باشند و کیفیت زندگی و شأن انسانی ساکنان آن حفظ گردد، زیرا هرشهروندی حق دارد به اندازه سایرین ازمزایای عمومی بهره مند باشد و حق شهروندی او در زمینه نیازهای اساسی اش محترم شمرده شود.
به مسکن مهر به خصوص مسکن مهر بوکان بی توجهی می شود و کسی پاسخگوی مشکلات عدیده ساکنان پرجمعیت این منطقه از بوکان نیست:
یکی از ساکنان مسکن مهر بوکان در گفتگو با خبرنگار نشریه پیام بهارا می گوید:« درست یادم هست زمانی که مسکن مهر ظهور کرد، در اولین جلسه به اعضاء قول دادند هر کس تنها ۷ میلیون تومان پرداخت کند و صاحب خانه خواهد شد. اما با گذشت زمان این ۷ میلیون تومان وعده داده شده به دلایل و توجیهات مختلف به ۲۵ میلیون تومان افزایش پیدا کرد، یعنی چیزی حدود ۵/۳ برابر تقریباً !
زمان تحویل دادن این مسکن به اعضاء هم همچنان که اطلاع دارید هنوز بسیاری از آنها تکمیل نشده اند و زمان تحویل آنها نامشخص است. از طرفی برخی شرکت های مجری طرح مسکن مهر بخاطر بدهی از تحویل آپارتمانها به مسکن و شهرسازی خوداری می کنند و آنها می خواهند بدهی خود را از طریق اخذ پول از اعضاء جبران نمایند، و برای هر عضوی مقداری پول در نظر گرفته اند. حال بعضی از افراد که این وجه را به حساب شرکت واریز کرده اند با مراجعه به بانک با تقسیم بندی اقساط تا ۴۹۰ هزار تومان در ماه مواجه شده اند.
پرداخت این رقم برای اکثریت مردم بسیار زیاد است، خصوصاً برای اعضای کم درآمد و گاهاً بی درآمد این مجموعه که بعضاً هزینه تأمین حداقل مایحتاج زندگی خود را ندارند.
اما با یک حساب سرانگشتی با احتساب دو دوره سود مشارکت و پرداخت ۲۰ سال قسط ۴۹۰ هزار تومانی جمعاً مبلغی بالغ بر ۷۸ میلیون تومان خواهد شد.
بانک هم خواهان اقدام هر چه سریعتر اعضاء برای تسویه حساب با شرکت مذکور و شروع قسط بندیهاست و می گویند هر چه قسط بندی به تأخیر بیافتد، مبلغ اقساط ماهیانه بیشتر خواهد شد و این در حالی است که بعضی شرکت ها مبلغ قسط بندی آنها ۱۹۷ هزار تومان بوده و ماههاست که قسط مورد نظر را پرداخت می کنند. که این هم نوعی ناعدالتی و بی برنامه گی در این خصوص را نشان می دهد.
« یوسف» از دیگر ساکنان این منطقه، اینچنین مشکل مسکن مهر بوکان را با خبر نگار نشریه پیام بهاران تشریح می کند:
تپه ارکان آپارتمانهای مسکن مهر محلی ۲ کارگری که تمام ساکنان آن افراد کم درآمد جامعه هستند اعم از پیرزن، کارگر و بیوه که سرپرستی چند تا کودک یتیم را بر عهده دارند، که هنوز سند آپارتمانها در دست شرکت می باشد و شرکت آنها را به بانک معرفی نکرده و هر ماه به بهانه ای که شرکت به پیمانکار بدهکار است از این افراد بی بضاعت پول می خواهند تا تسویه کنند و آنها را به بانک معرفی نمایند، اما هنوز هیچ اقدامی انجام نشده است.
اما افرادی هم که تسویه انجام داده اند با اقساط ۴۹۰ هزار تومانی در ماه مواجه شده اند . یعنی ۲۵ میلیون تومان وام پرداخت شده ولی باید ۷۸ میلیون تومان بازپرداخت شود که البته اگر در زمان خود این قسط ها پرداخت نشود شامل جریمه دیر کرد نیز خواهد شد.
« آزاد » از ساکنان مسکن مهر بوکان در خصوص کیفیت نامناسب مصالح و امکانات این آپارتمانها به خبرنگار ما می گوید: متأسفانه بعضی از آسانسورهای این آپارتمانها غیر ایمن هستند و خیلی وقتها خراب می باشد و در آینده ممکن است حوادث جبران ناپذیری برای ساکنان آن به وجود آید. بعضی دیوارها در شرایطی که نوساز هستند، ترک برداشته اند.
بطور مختصر چند پیشنهاد لازم را ارائه می دهیم:
۱- در این مجتمعها یک اکیپ آماده تأسیسات بتید وجود داشته باشد تا جلو هر حادثه ای گرفته شود.
۲- هیأت مدیره رسمی و قانونی تشکیل و دارای قدرت اجرایی و قانونی گردد تا بتوانند با هرگونه مشکلی برخورد نمایند.
۳- شهربازی برای کودکان آنها تأسیس گردد.
۴- بانکهای عامل طول مدت بازپرداخت را افزایش و مبلغ اقساط را کاهش دهند تا کسی بیشتر از این زیر بار فشار مسکن کمر خم نکند.
۵- از همه مهم تر مسئولین بوکان پیگیر مشکلات و پاسخگو ی ساکنان مسکن مهر باشند.